وحدت در نهج البلاغه قسمت اول
معنى وحدت در بين مسلمين
1- وحدت ميان مسلمين به معنى نزديك شدن فرقه هاى اسلامى به يكديگر، با حفظ كيان و ماهيت آنهاست.
2- به معنى حفظ اصول مشترك و آزاد گذاشتن و معذور داشتن هر فرقه در فروع ويژه ى خود او است.
3- به معنى عدم نزاع و درگيرى فرقه ها و اطلاع همگان از عقايد يكديگر و حساسيت نشان ندادن در برابر فرقه ديگر، نسبت به مختصات و ويژگيهاى آن فرقه است.
4- و راه رسيدن به اين هدف، تكيه كردن بر عقل و منطق است و دورى گزيدن از احساسات زودگذر و تعصبات غير قابل كنترل.
از سخنان اميرالمومنين على بن ابيطالب عليه السلام در نهج البلاغه است كه: ''لانه اسم سلامه و جماع كرامه'' [ نهج البلاغه، شرح صبحى صالح، خطبه 7 152 ص 212. ] يعنى اسلام نام سلامت است و مجمع كرامت، اسلام از سلامت مشتق شده و روح و جوهر اسلام با سلامت آميخته گشته و تمام كرامتهاى انسانى در آن گرد آمده است، بنابراين مردمى كه زير لواى اسلام گرد آمده اند، بايد با يكديگر با سلامت زندگى كنند و كرامت و شرافت ذاتى خويش را همواره درخشان و تابنده نگه دارند.
مردمى كه درباره ى خدا، دين، رسول، قبله و كتاب، كه پايه ى عقيده ى آنهاست، توافق دارند و خداوند متعال، طى يكهزار و چهارصد سال، سنگهاى بنيادين عقيده ى آنان را از تاثير نفوذ عوامل بيگانه مصون و محفوظ داشته است، بايد همواره به اصول و مبانى عقيده ى خود فكر كنند و آنها را از جمله عوامل خلل ناپذير اتحاد و همبستگى و هميارى خود بدانند.
مسلمين بايد قرآن را كه ميليونها نسخه ى خطى و چاپى بدون تحريف آن موجود است و همگى به اصالت و درستى آن اعتراف دارند و در هر خانه اى دست كم يك نسخه از آن موجود است، جلو روى خود بگشايند و فكر خود را بر آيه ى شريفه ى ''و اعتصموا بحبل الله جميعا و لا تفرقوا'' [ آل عمران: 103. ] متمركز كنند و بدانند كه اين آيه ى شريفه، با تمام كلمات و حروفش، به عقيده ى همه ى آنها، وحى الهى است. و خداوند رحمان در اين آيه ى شريفه، راه عزت و سعادت و كمال و سلامت را به آنان نشان مى دهد. صفحه ى ديگر را بگشايند و آيه ى ''و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ريحكم'' [ انفال: 46. ] را بنگرند و بدانند كه اين آيه هم با تمام عبارات و حروفش مورد تصديق همگان است. صفحه ى ديگر را بگشايند و آيه ى شريفه ى ''انما المومنون اخوه فاصلحوا بين اخويكم'' [ حجرات: 9. ] را ببينند. صفحه ى ديگر را بگشايند و آيه ى شريفه ى ''ان هذه امتكم امه واحده'' [ انبياء: 92 و مومنون: 52. ] را ببينند. بلكه هر صفحه اى را كه بگشايند و هر سوره اى را كه بخوانند، آيه يى را مى بينند كه با صراحت يا اشارت به آنها مى گويد: اتحاد و ائتلاف عامل اعتلاء و پيروزى و اختلاف و پراكندگى عامل سقوط و بدبختى است.
خوشبختانه، نه تنها قرآن، بلكه سنت پيغمبر، عبارات نهج البلاغه، اخبار و روايات عترت و آل، كه مورد اتفاق تمام يا بيشتر مسلمين است، همين اكسير كرامت و رمز سعادت را براى ما توضيح مى دهد و تبيين مى كند.
سخنان رسول در مورد وحدت
بنى آدم اعضاى يك پيكرند
مومنان در دوستى و رحمت و عطوفت به يكديگر، مانند اعضاى پيكر يك انسانند، هر گاه عضوى رنجور و دردمند گردد، اعضاى ديگر هم از بيدار خوابى و سوزش تب متاثر خواهند شد. [ مثل المومنين فى توادهم و تراحمهم و تعاطفهم كمثل الجسد الواحد، اذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر و الحمى- "در صحيح بخارى، ادب، ص 37. صحيح مسلم، ص 66 و در مسند احمد بن حنبل، ج 4، ص 27". ]
سعدى شيرازى، همين حديث را با تغيير و تحريفى [ تحريف سعدى اين است كه ''مومنين'' را به ''بنى آدم'' تغيير داده است. بنى آدم تمام افراد بشر را شامل مى شود، در صورتى كه در ميان افراد بشر، گروههايى مانند نژادپرستان ضد بشر پيدا مى شوند كه نمى توان آنها را اعضاء يك پيكر دانست، تنها اهل ايمانند كه به اقتضاى عقيده و ايده ى خود، همه ى اهل ايمان را برادر خود مى دانند. ] به نظم آورده و مى گويد:
-
بنى آدم اعضاى يك پيكرند كه در آفرينش ز يك گوهرند دگر عضوها را نمانند قرار -
چو عضوى به درد آورد روزگار دگر عضوها را نمانند قرار دگر عضوها را نمانند قرار
اهتمام به امور مسلمين
كسى كه به امور مسلمين اهتمام نورزد مسلمان نيست. [ اصول كافى، طبع آخوندى، ج 2، ص 163. ]