وظایف مهم مبلغان قسمت اول
وظایف مهم مبلغان قسمت اول
وظائف مهم مبلغان درعصرحاضر:
هيچ وقت جامعه علمي شيعه درطول تاريخ به قدر امروزازلحاظ كميت بزرگ نبوده است,هيچ وقت ازلحاظ قدرت به قدر امروز كار آمد و صاحب قدرت سياسي واجتماعي نبوده است,هيچ وقت به قدر امروز در دنيا معروف نبوده است وهيچ وقت به اندازه امروز مورد احترام و تجليل آحاد انسانها اعم از مسلمان و غير مسلمان و در ميان مسلمين شيعه وغير شيعه نبوده است,هيچ وقت به قدر امروز تمكن مالي و سائر امكانات مرغوب جامعه مثل رسانه ها و منبرهاومطبوعات نداشته است,هيچ وقت به قدر امروز مسئوليت بردوش خودنداشته است به همين دليل كوچكترين غفلت در انجام وظيفه و تكاليف فردي و اجتماعي وكمترين بي توجهي نسبت به مسئوليتها و ويژگيهايي كه يك مبلغ و عالم روحاني ِمتعهد وآگاه مي بايست داشته باشد,بزرگترين ضربه را نه تنها به جامعه مبلغان وعلما خواهد زد,بلكه موجبات بدبيني وبي اعتنايي مردم را نسبت به احكام و فرائض ديني واخلاقي فراهم خواهد ساخت.لذا توجه به مطالب فوق اهم وظائف مهم مبلغان رامورد مطالعه قرار مي دهيم:
اهتمام به امور مسلمين:
مبلغان و روحانيون مبارز ومتعهد به اسلام در طول تاريخ و در سخت ترين شرائط همواره با دلي پر از اميد و قلبي سرشار از عشق و محبت به تعليم وتربيت و هدايت نسل ها همت گماشته اند,هميشه سپر بلاي مردم بوداه ند,بر بالاي دار رفته اند و محروميت ها چشيده اند, زندان ها رفته اندو اسارت ها وتبعيد ها ديده اند و بالاتر از همه آماج طعن وتهمتها بوده اند...و از حيثيت و اعتبار واقعي مردم دفاع كرده اند.
« صحيفه نور ,ج20»
حضرت امام‹ره›خدمت به اسلام ومسلمانان و رفع گرفتاري هاي مسلمانان را از وظائف عمده و اصلي روحانيون و مبلغان ديني شمرده اند و مي فرمايند:«شما(علماو مبلغان)موظف هستيدبه اسلام ومسلمين خدمت كنيد و لازمه خدمت به ا سلام و مسلمين اين است كه ناطق و سخنگو باشيد ,به موقع اعتراض و مخالفت كنيد و به امور جامعه اهتمام داشته باشيد و در اصلاح آن مجاهدت كنيد. خدمت همين نيست كه(فقط خوب) درس بخوانيد,موظفيد براي رفع گرفتاري هاي مسلمين كوشش كنيد و در اين راه با دشمنان مبارزه كنيد»
مطالعه و شناخت مقتضيات و نياز هاي زمان:
نگه داري متون اصلي از دستبرد حوادث ,استنباط فروع از اصول و تطبيق كلّيات بر جزئيات, طرح و اكتشاف مسائل جديدـ كه هر عصري با خود مي آورد- جلو گيري از گرايش هاي يك جانبه, مبارزه با جمود بر شكلها و ظاهرهاو عادت ها,تفكيك احكام اصلي و ثابت و مادر از مقررات فرعي و نتيجه,تشخيص اهمّ و مهم و ترجيح اهم, تعيين حدود اختيارات حكومت در وضع قوانين موقت, و بالاخره تنظيم برنامه هاي متناسب با احتياجات روز,از اهم وظائف علماي امت در دوره ي خاتميت است.
«مطهري,مرتضي؛ختم نبوت,ص65-67.»
داعيان به اسلام و انقلاب,علما و روحانيون بايد نبض تفكر و نياز آينده جامعه را هميشه در دست خود داشته باشند و همواره چند قذم جلوتر از حوادث مهياي عكس العمل مناسب باشند چه بسا شيوه هاي رايج اداره امور مردم در سال هاي آينده تغيير كنند و جوامع بشري براي حل مشكلات خود به مسائل جديد اسلام نياز پيدا كند,علماي بزرگوار اسلام از هم اكنون بايد براي اين موضوع فكري كنند.
«صحيفه نور جلد14»
حضرت امام‹ره›در اين موارد مي فرمايند:
روحاني و مبلغ و مجتهد بايد به مسائل زمان خود احاطه داشته باشد...براي مردم و جوانان و حتي عوام هم قابل قبول نيست كه علما و روحانيون و مجتهدين نسبت به سياست ها و موقعيت ها و اوضاع و احوال حاكم برجهان بيگانه و بي اطلاع باشند. چرا كه اينان مرجع مراجعات مردم و پاسخ گوي مشكلات و سئوالات ديني,سياسي و اجتماعي آنان و سخنگويان اصلي اسلام و انقلابند.
عنايت خاص به جوانان:
بنا به اظهارات روان شناسان و متخصصان علوم تربيتي در دوران بلوغ,افكار,عقائد و القائات,نقش و نفوذ فوق العاده در تعيين و تغيير بينش و منش جوانان داشته و گرايشات و جهت گيري هاي آينده آنان را شكل مي دهد. شخصيت, نوع زندگي و خلاصه شقاوت و سعادت آنان در اين دوره تكوين مي يابد.
پيامبر اكرم(ص)و ائمه اطهار –عليهم السلام- كه حقائق را با نور وحي و الهام مي ديدند به اين واقعيت توجه و آگاهي كامل داشته, و در بعضي از روايات در اين باره سخن گفته اند.چنان كه پيامبر (ص)مي فرمايند:
به شماها درباره جوانان به نيكي سفارش ميكنم كه آنها دلي رقيق تر و قلبي فضيلت پذيرتر دارند.خداوند مرا به پيامبري بر انگيخت تا مردم را به رحمت الهي بشارت دهم واز عذابش بترسانم.جوانان سخنانم را پذيرفتند وبا من پيمان محبت بستند....
و علي (ع)مي فرمايند: بر تو باد توجه به نسل جوان, زيرا جوانان سريعتر به خير و صلاح مي گرايند و حق را مي پذيرند.
«روضه كافي –ص-93»
بنابر اين با توجه به اينكه حجم وسيعي از جمعيت كشورمان را گروه هاي سني جوانان ونوجوانان تشكيل مي دهند, واين جمعيت روز به روز به سوي جوان تر شدن پيش مي رود, و نيز با عنايت به اينكه سياست گذاران و برنامه ريزان فرهنگي و اجتماعي غرب,تهاجم فرهنگي گسترده اي را بر عليه جوانان تدارك ديده اند, لذا بر مسئولين و دست اندركاران كشور (بطور اعم)و متصديان و متوليان امر تبليغ (به طور اخص)است كه ارشاد و هدايت صحيح آنان را جزؤ اصلي ترين برنامه هاي تبليغي و تعليماتي خود قرار داده,ضمن رفع نيازهاي مادي ومعنوي اين سرمايه هاي عظيم كشور با موضعي پدرانه و محبت آميز و با سعه صدر و آغوشي باز آنان را نسبت به احكام و معارف اسلام و آرمان هاي مقدس جمهوري اسلامي آگاه و علاقه مند نموده,از دام صيادان پليد استعمار نجات دهند.
ابهام زدايي و معرفي اسلام ناب:
امام خميني‹ره›:شما روحانيون موظفيد آنچه را تقيه كرده ايد بين مردم منتشر كنيد و مردم را با مسائلي كه ياد گرفته ايد آشنا سازيد...شما بايد به تبليغات و تعليمات در جهت معرفي و بسط اسلام همت گماريد.ما موظفيم ابهامي را كه نسبت به اسلام به وجود آورده اند, بر طرف سازيم,ما بايد نسل خود و نسل آينده را وادار كنيم و به آنها سفارش كنيم كه نسل آتيه خويش را نيز مامور كنند اين ابهامي را كه بر اثر تبليغات سوءچند ساله نسبت به اسلام در اذهان حتي بساري از تحصيل كرده هاي ما پيدا شده رفع كنند,جهان بيني و نظامات اجتماعي اسلام را معرفي كنند. حكومت اسلامي را معرفي نمايند تا مردم بدانند اسلام چيست و قواينن آن چگونه است.
خنثي نمودن تبليغات دشمنان:
به اعتقاد رهبر فقيد انقلاب,ما متاعمان يك متاعي است كه محتاج به مبالغه نيست و اگر سر پوشهايي كه ديگران روي متاع ما گذاشته اند ,همان دروغ هايي كه تبليغات سوءو ضد ما منتشر كرده اند, مبلغان و دست اندر كاران تبليغات كشورمان همان ها را خنثي كنند در واقع توانسته اند اسلام و معارف اسلامي را به نحو شايسته اي در جهان ترويج و تبليغ نمايند.
«صحيفه نور جلد14»
مخاطب شناسي:
شناخت دقيق مخاطبان و گيرندگان پيام يكي ديگر از وظائف عمده مبلغان به شمار مي آيد. چه بسا مبلغي از سطح علمي بالايي بر خوردار باشد, اما نسبت به ذوقيات و نيازها,خصوصيات روحي,سني,شغلي,تحصيلي,فرهنگي و... مخاطبان خود نا آشنا با شد. اين نا آشنايي, توانايي او را در تعميق و تلقين پيام وانتقال آن به مخاطبان را كاهش مي دهد.اوهمچون طبيبي خواهد بود كه از امراض و ويروسهاي شايع در ميان مردم بي اطلاع باشد و در عين حال سعي و تلاش بيهوده اي را در معالجه ومداواي بيماران خود به عمل آورد.
بنابراين,مبلغان و متوليان امر تبليغ مي بايست قبل از تبليغ و ابلاغ پيام, خصوصيات كامل مخاطبين خود را از جنبه هاي مختلف فردي(با سواد يا بي سواد,متمول يا تنگ دست و...)واجتماعي(دانش آموز يا دانشجو يا طلبه,پير يا جوان, مرد يا زن,كارمند يا كارگرو...)مورد بررسي و مطالعه قرار بدهند.
ضمناً حضرت امام(ره)يكي از رموز موفقيت خود در زمينه تبليغ و ترويج اسلام و تحبيب قلوب مسلمانان و مستضعفان جهان, مرهون شناخت دقيق و عميق اهداف , آرمان ها و نياز هاي مخاطبين خصوصاً توده هاي مردم دانسته و اذعان مي داردكه «مردم احساس كردند كه ما خير خواه آنها هستيم و همان مطلبي كه در نهاد آنهاست,ما اظهار مي كنيم و دعوت به آن مي نماييم. علاقه مذهبي هم به ما دارند و قدرت ما ناشي از همين رمز است.»